Wetgeving
Bbl en Europese CE normen betreffende kachelpijpen
Voor het product gelden de Europese normen:
- EN 1443 De algemene norm voor schoorstenen
- EN 1856-1/-2 De norm voor metalen schoorstenen
EN 1443 en EN 1856-1/-2 gelden voor het product (CE/DoP, met de door de fabrikant gedeclareerde afstand tot brandbaar materiaal). Daarnaast blijft in Nederland NEN 6062:2024 gelden; die beschrijft hoe de brandveiligheid van de complete rookgasafvoervoorziening wordt bepaald, inclusief een eventueel noodzakelijke omkokering, met een toepassingsgebied tot een inwendige middellijn van 200 mm. Ook NEN 2757-1 (uitmonding) en NEN 8757 blijven van kracht naast het Bbl.
De fabrikant vermeldt de veilige afstand tot brandbare materialen op de pijpen en in het installatievoorschrift. Onze dubbelwandige kanalen moeten bij doorvoeren en in alle ruimtes buiten de stookruimte omkokerd worden met brandwerende beplating (brandklasse A1, minimaal 12 mm; geen gipsplaten). In de stookruimte zelf en buiten langs de gevel is dat niet nodig.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), dat sinds 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012 vervangt, bevat de technische bouwvoorschriften; de uitmondingseisen volgen uit het Bbl in combinatie met NEN 2757-1. Volgens NEN 6062:2024 mag de aanraakbare buitenzijde maximaal 70 °C worden bij blank metaal en 80 °C bij gecoat metaal. Een omkokering of metselwerk mag maximaal 85 °C worden; op aanliggend brandbaar materiaal geldt maximaal 85 °C bij normaal gebruik en 100 °C tijdens de schoorsteenbrandproef.
Wetgeving Kachelpijp en Rookkanaal
De veiligheid van gebouwen en constructies is onder meer geregeld in de (nieuwe) Woningwet (1991). Volgens deze wet (artikel 40) valt een schoorsteen onder de categorie 'vergunningvrij bouwwerk'. Dat geldt echter alleen als geen ingrijpende veranderingen plaatsvinden aan de draagconstructie. Ook behoeft het bouwen van een schoorsteen niet meer te worden gemeld bij de gemeentelijke dienst Bouw- en Woningtoezicht (Besluit Meldingplichtige Bouwwerken). In veel gemeentes moet wel een vergunning worden aangevraagd indien men het rookkanaal langs de buitenwand van de woning laat lopen.
Wel moet een schoorsteen dus voldoen aan de technische en brandveiligheidsaspecten vastgelegd in het Bbl. Het Bbl stelt onder meer eisen aan: De onbrandbaarheid van het materiaal van de stookplaats, het rookkanaal en de directe omgeving. De minimale (horizontale) afstand tussen de uitmonding van de schoorsteen en een brandgevaarlijk dak: 15 meter De minimale afstand tussen stookplaats en verticale projectie van een trap op de vloer: 1,5 meter. Deze eisen gelden landelijk.
In bijzondere situaties kan een gemeente 'aanschrijven' tot het aanbrengen van verbetering. De gemeentelijke dienst Bouw- en Woningtoezicht heeft de bevoegdheid te controleren of aan de eisen is voldaan. Om aan de eisen van het Bbl te voldoen worden de toegepaste materialen gekeurd volgens daarvoor ontwikkelde zogenaamde NEN-normen of daaraan gelijkwaardige europese normen. In Nederland worden deze keuringen veelal verricht door TNO. Zo mag aangenomen worden dat een door TNO volgens NEN 6062 goedgekeurd 'schoorsteensysteem' voldoet aan alle eisen, mits opgebouwd volgens instructievoorschriften van de fabrikant.
In praktijk betekent dit niets anders dan dat uw kachelpijpen aan de keuringsnormen moeten voldoen en omkokerd moeten worden waar dat nodig is. In de stookruimte zelf mag de pijp in het zicht blijven, mits de gedeclareerde afstand wordt aangehouden. Bij elke doorvoer en in alle andere ruimtes is een ononderbroken brandwerende omkokering verplicht, van plaatmateriaal in brandklasse A1 en minimaal 12 mm: calciumsilicaat (Silca/Skamol), Promatect of Fermacell. Gewone én brandvertragende (roze) gipsplaten zijn niet toegestaan; keramische vezelplaten horen niet in deze toepassing. Langs de buitengevel is omkokering niet nodig. De gedeclareerde afstand staat op het etiket van de pijp.
Moet ik voor het installeren van een haard een bouwvergunning hebben?
Dat is een vraag die niet zonder meer met "ja" of "nee" te beantwoorden is.
U heeft in principe geen bouwvergunning nodig als er geen veranderingen worden aangebracht aan het uiterlijk van de woning of de omgeving, en de constructie niet wijzigt, en er geen sprake is van een monument of beschermd dorps- of stadsgezicht.
Het is zeker wel mogelijk dat er binnen uw gemeente toch een bouwvergunning of andere vergunning nodig is. Uw gemeente of SVG-installateur kan u daarover inlichten. Ook als u geen bouwvergunning nodig heeft, moet de installatie van een haard of kachel altijd voldoen aan de bepalingen van het Bbl
Veelgestelde vragen over wetgeving:
Rookkanaal langs gevel: vergunning verplicht of niet?
Over het wel of niet moeten aanvragen van een vergunning om een rookkanaal langs de gevel aan te leggen, bestaat nogal eens verwarring. Vaak wordt teruggegrepen op de Woningwet uit 1991. Daarin staat dat u geen vergunning hoeft aan te vragen wanneer u een rookkanaal aanlegt. Rookkanalen vallen onder de categorie 'vergunningvrije bouwwerken’. Daarbij moeten we echter wel een kanttekening plaatsen. Een rookkanaal is namelijk pas écht vergunningvrij wanneer deze geen ingrijpende veranderingen aan de constructie tot gevolg heeft. Om deze reden moet in veel gemeenten toch een vergunning worden aangevraagd wanneer u het rookkanaal langs de gevel wilt laten lopen. Raadpleegt u dus altijd uw gemeente.
Wat zegt de rookgasafvoer wetgeving over de plaatsing en veiligheid?
Nog niet eens zo lang geleden, namelijk in het voorjaar van 2023, gingen nieuwe regels over de plaatsing van rookgasafvoer van kracht. De aanscherping van die regels is niet zo vreemd, want wanneer er met de afvoer iets niet goed gaat, kan dit voor de omgeving direct gevaar opleveren. De wetgeving omtrent de plaatsing van rookgasafvoerkanalen is in het Bouwbesluit opgenomen en geldt dus in heel Nederland. Dit besluit wordt echter regelmatig aangepast, waardoor het altijd raadzaam is om hierbij een professional in te schakelen. In de wetgeving is onder andere informatie over veiligheidsafstanden en de minimale hoogte boven het dak opgenomen.
Wat zijn de houtkachel afvoer regels volgens de wetgeving?
In ons land gelden specifieke voorschriften voor afvoerkanalen van houtkachels. Voor het grootste deel zijn die in landelijke regelgeving vastgelegd, namelijk in het Bouwbesluit. In dat besluit zijn ook technische normen (ook wel bekend als NEN-normen) opgenomen, die de specifieke eisen nog inzichtelijker maken. Het is een risico om ervan uit te gaan dat het raadplegen van het Bouwbesluit afdoende is om een afvoer te plaatsen. In sommige gemeenten kunnen namelijk ook lokale voorschriften van toepassing zijn. Neemt u daarom altijd contact op met uw gemeente om u tot in detail te laten informeren.
Kan een rookkanaal houtkachel horizontaal geplaatst worden?
Wanneer u verzekerd wilt zijn van de meest efficiënte afvoer én een veilige situatie, is het sterk af te raden om een rookkanaal voor uw houtkachel horizontaal te plaatsen. Horizontaal geplaatste rookkanalen zoals een kachelpijp leveren altijd problemen met de natuurlijke trek op. Rook en gassen stijgen natuurlijk op. Een horizontaal geplaatst rookkanaal belemmert dit. Dit leidt niet alleen tot een verslechterde trek, maar ook tot een sterkere opbouw van creosoot. Dit verslechtert het functioneren van het rookkanaal verder en werkt brandgevaar in de hand.
Is het om bepaalde redenen niet mogelijk om het rookkanaal geheel verticaal te laten lopen? Zorgt u er dan voor dat de horizontale stukken zo beperkt mogelijk blijven. Zorg ook voor de juiste schoorsteenkap om de trek te bevorderen.